STAWARZ technology

Flaga Unii Europejskiej

Stal nierdzewna to jedna z popularnie wykorzystywanych grup stali. Charakteryzuje się wysoką odpornością na korozję. Zawdzięcza to wysokiej zawartości chromu w stopie. Sugerując się nazwą może wydawać się że, stal nierdzewna nie ulega procesowi niszczenia jakim jest korodowanie. Czy jest tak w praktyce? Czy stal nierdzewna nie rdzewieje?

Czy stal nierdzewna może zardzewieć?

Wysoka zawartość chromu w stopie powoduje wytworzenie się na powierzchni stali warstwy tlenkowej, czyli tzw. warstwy pasywnej. Ma ona grubość od kilku do kilkunastu mikrometrów i zabezpiecza stal przed czynnikami które mogłyby spowodować korozję. Obecność oraz stan warstwy pasywnej decyduje czy stal rdzewieje. W przypadku gdy warstwa pasywna nie została utworzona lub została zniszczona może dojść do zniszczenia stali wskutek korozji.

Kiedy stal nierdzewna rdzewieje?

Stal odporna na korozję nie rdzewieje w zwykłych warunkach atmosferycznych ani na wskutek kontaktu z wodą. Powstawanie rdzy może być spowodowane przez kontakt z nieodpowiednimi i agresywnymi substancjami chemicznymi np. żrące roztwory chlorków.

Innymi przyczynami korodowania mogą być również zanieczyszczenia powierzchni oraz błędy popełnione podczas obróbki stali nierdzewnej. Może to być na przykład:

  • defekt spawalniczy czyli niepełne wtopienia, rozpryski lub podtopienia
  • obróbka cieplna, podczas której chrom utlenia się w zbyt wysokiej temperaturze co skutkuje słabymi właściwościami antykorozyjnymi utworzonej warstwy pasywnej
  • nadmierne zwiększenie chropowatości metalu
  • zanieczyszczenie żelazem lub cząstkami stali węglowych na skutek obróbki maszynami, które były uprzednio wykorzystywane do obróbki materiałów niskostopowych i są pokryte pozostałościami tych materiałów

Korozja stali nierdzewnej może być też spowodowana przez niewłaściwy transport lub nieodpowiedni sposób magazynowania materiałów. Może to prowadzić do zanieczyszczenia żelazem, smarami, olejami lub resztkami kleju czy farby. Z tego powodu nie powinno się przewozić ani magazynować stali nierdzewnej razem ze stalą czarną.

Jak rdzewieje stal nierdzewna?

Z powodu na różne sposoby powstawania oraz różne objawy korozji, rozróżnia się ją na kilka podstawowych rodzajów:

  • korozja równomierna (ogólna) – jest to równomierny ubytek powierzchni, który występuje na skutek niszczenia warstwy pasywnej stali przez środowisko,
  • korozja międzykrystaliczna – występuje gdy w wyniku podgrzewania stali w wysokich temperaturach dochodzi do rozpuszczenia granic ziaren oraz wytrącenia się na granicach ziaren węglików chromu,
  • korozja naprężeniowa – spowodowana jest naruszeniem warstwy pasywnej na skutek działania naprężeń zewnętrznych lub wewnętrznych,
  • korozja wżerowa (tzw. pitting) – zachodzi gdy powierzchnia jest atakowana tylko w pewnych miejscach co skutkuje charakterystycznymi punktowymi ubytkami masy w stali nazywanymi wżerami,
  • korozja zmęczeniowa – dochodzi do niej na skutek działania trwałych naprężeń, które rozwijają się z powodu obecności środowiska korozyjnego powodując zniszczenie materiału,
  • korozja szczelinowa – zachodzi na skutek zanikania warstwy pasywnej w szczelinach, zagłębieniach konstrukcyjnych a także pod główkami śrub i nitów oraz w pęknięciach,
  • korozja stykowa (tzw. galwaniczna, bimetaliczna) – dochodzi do niej w momencie gdy co najmniej dwa różne materiały stykają się i są zwilżone elektrolitem.